Maciej Sas

Spieszmy się kochać przysłowia - tak szybko odchodzą

Spieszmy się kochać przysłowia - tak szybko odchodzą
Maciej Sas

Na co skacze każda koza? Nasz kolega jest silny jak co? Dokąd idzie zima na Świętego Grzegorza? Od Świętej Anki jakie są wieczory i poranki? Nie wiesz? To się ucz czym prędzej. Łatwiej oswoisz pędzący świat.

Ustąp głupiemu - 300 dni odpustu” - mawiała moja babcia Kazia, gdy jako kilkuletni chłopiec nadąsany wracałem do domu, nie chcąc się bawić z jakimś szczególnie nieużytym kolegą, który po raz kolejny chciał zaczynać grę w kolarzy (kto pamięta, jak się grało?). Kiedy zaś ktoś naśmiewał się szyderczo z jej ukochanego wnuczka, rzucała krótko: „poznać głupiego po śmiechu jego”. A gdy znudzony zimą marudziłem, że pojeździłbym rowerem, przytulała, tłumacząc: „już marzec, a przecież na Świętego Grzegorza idzie zima do morza”. Na każdą sytuację miała gotowy komentarz - jak ślusarz, który w magicznej skrzyni przechowuje klucze do wszystkich zamków i kłódek świata. Te jej wszystkie przysłowia, śmieszne powiedzonka i mądrości ludowe sprawiały, że świat stawał się prostszy. Potem, już dla nastolatka, były czasem irytujące, bo powtarzały się po 60 razy. No przecież już to wiedziałem, bo słyszałem tyle razy!Później, gdy inne, bardziej dorosłe zabawy zaczęły głowę zaprzątać, babcia wyciągała ze szkatułki w głowie zupełnie nowe mądrości. Słysząc o pierwszych niepowodzeniach miłosnych swojego wnusia, powtarzała filozoficznie: „nie ma się co martwić - tego kwiatu to pół światu” albo „każdy garnek znajdzie swoją pokrywkę”. Babcia mówi, więc pewnie wie. Ale kiedy to się stanie?!Jako osoba wierząca nie świntuszyła (przynajmniej przy wnukach), ale potrafiła celnie i dosadnie skomentować damsko--męskie sprawy. Przestrzegała np. przed zbyt zażyłymi stosunkami z sąsiadami (ze swoimi żyła w dobrej komitywie), powiedzeniem: „jeden garnek, jedna dupa”. Długo się zastanawiałem, o co jej właściwie chodzi... Kolejne było już łatwiejsze do interpretacji: „jak suka nie da, pies nie weźmie”.O starych pannach (uznawała za takie kobiety po 20) mawiała z kolei: „na 23 i pies szczy”. Ale gdy usłyszała, że jakaś znajoma porzuciła narzeczonego, bo był obibokiem i nie stronił od gorzałki, stanowczo wzięła ją w obronę, rzucając przysłowie o sile rażenia rakiety samosterującej Tomahawk: „jak ma iść za lada trupa, niech leży odłogiem dupa”. No i jak nie kochać babci Kazi?!Kogoś, kto się rzucał w oczy ze swoim bogactwem, kwitowała krótko: „bogatemu to się i byk ocieli, a biednemu nawet krowa nie chce”. Wiedziałem też doskonale, że „biednemu zawsze wiatr w oczy”.Nawet gdy dopadł ją straszny Niemiec, który wszystko chowa, czyli pokonała ją choroba Alzheimera i babcia systematycznie zapominała kolejnych ważnych rzeczy, swoje ukochane przysłowia do końca pamiętała znakomicie! I z radością powtarzała je wszystkim wokół po raz 167... Pani Hania, znajoma, która w ostatnich latach życia babci opiekowała się nią często, była tak zafascynowana jej zasobem powiedzonek, że zaczęła je spisywać. Nasza Kazimiera słynęła w okolicy z tego, że na pewno zna przysłowie na każdą okazję i na każde święto, które znajdzie w kalendarzu. Ale my, jej dzieci i wnuki, dopiero po śmierci babci uświadomiliśmy sobie, jaki skarb przeszedł nam koło nosa - nikt nie przejął w spadku babcinej szkatułki z przysłowiami. „Cudze chwalicie, swego nie znacie” - powiedziała pewnie babcia z góry, widząc naszą konfuzję. Zakładam, że większość z czytających te słowa miała taką samą babcię, której przysłowia trzymały się mocno. I nieraz zastanawialiście się pewnie, o co chodzi babuni, gdy jak z procy strzela nagle takim celnym, choć czasem mocno tajemniczym powiedzonkiem. A było zapytać...?Dziś przysłów słyszę znacznie mniej, chyba że sam sobie jakieś przypomnę, albo któraś z ciotek lub tato przywołają któreś z zasobu babci Kazimiery. Ale gdzie im tam do mistrzyni!

Pozostało jeszcze 73% treści.

Jeżeli chcesz przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Prenumerata cyfrowa

    Czytaj ten i wszystkie artykuły w ramach prenumeraty już od 8,90 zł miesięcznie.

    już od
    8,90
    /miesiąc
Maciej Sas

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

ekstramagazyn.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2021 Polska Press Sp. z o.o.