Ekstra
Magazyn
Ekstra Magazyn

Najlepsze teksty z całej Polski, w każdy piątek dla wszystkich prenumeratorów Cyfrowych. Poznaj Ekstra Magazyn

„Gierymski” całymi latami czekał na odkrycie w szufladzie babci

Czytaj dalej
Fot. Muzeum Narodowe w Krakowie
Artur Drożdżak

„Gierymski” całymi latami czekał na odkrycie w szufladzie babci

Artur Drożdżak

Siedem dekad nie było sygnału, gdzie może być zaginiony w czasie wojny obraz Maksymiliana Gierymskiego. Odnalazł się w Krakowie. Dzięki temu, że rozpadło się pewne małżeństwo.

Ojciec nie raz mówił córce, że dostała w spadku skarb, ale wcale nie chodziło mu o kolekcję 30 obrazów po dziadkach. Miał na myśli to jedno dzieło Gierymskiego. Dla Joanny to był tylko olbrzymi kłopot. Wiedziała, że „Zima w małym miasteczku” może być warta fortunę, ale nigdy nie będzie mogła sprzedać płótna. Miała bowiem świadomość, że obraz znajduje się na liście strat wojennych. Taką informację odkryła z mężem na stronie internetowej Ministerstwa Kultury. Od tej pory ta wiedza zatruwała małżeńskie relacje.

Koniec małżeństwa

Dziś Joanna i Mariusz są w trakcie rozwodu i po 18 latach małżeństwa niewiele zostało z ich miłości. Teraz są oskarżenia, pretensje i złość. On wytyka jej związek z nowym mężczyzną, ona uważa, że mąż ją nęka, śledzi i okrada z cennych pamiątek. W takiej atmosferze trudno się cieszyć życiem, domem pod Krakowem i dziećmi.

Cenny obraz wędrował z nimi od jednego adresu do drugiego. Dostojnie spoczywał a to na szafie, a to pod łóżkiem lub w pokoju córki. Cierpliwie czekał, co z nim będzie i obserwował rozpad małżeństwa Joanny i Mariusza.

Pamiętał, jak oboje go odnaleźli w komodzie, która stała w mieszkaniu przy ul. Spokojnej w Krakowie. Tu umarła Janina, babcia Joanny od strony taty. Miła pielęgniarka, która po godzinach interesowała się sztuką. Trudno się dziwić jej pasji, bo nie chciała być gorsza od drugiej babci Joanny, która była malarką i plastykiem, podobnie jak jej mąż. Oboje terminowali u samego Józefa Mehoffera. Pradziadek Joanny był z kolei uczniem Jana Matejki.

W tej rodzinie i w tym domu obrazów nigdy nie brakowało. Jednak Gierymski znalazł się nie u nich, ale w rękach drugiej babci, pielęgniarki Janiny. Wcześniej Joanna odkryła w nocnej szafce babci karteczkę, z której wynikało, że Janina kupiła Gierymskiego od Ireny K. To była sąsiadka mieszkająca piętro wyżej.

Obraz z karteczkami

Gdy Janina zmarła w 2007 roku, Joanna z Mariuszem zaczęli robić porządki, bo chcieli mieszkanie po babci wynająć. Wtedy znaleźli Gierymskiego z doczepioną drugą karteczką o lakonicznej treści: „ten obraz zakupiłam od nieznajomej osoby (tęga blondynka), zapłaciłam 800 zł, cała moja renta. Należy zwrócić Muzeum Narodowemu w Krakowie”. Był tam podpis babci Janiny i data 18 czerwca 2000”.

To jakby ostatnia wola kobiety, bo sama transakcja kupna dzieła musiała się odbyć wiele lat wcześniej. Świadczy o tym zachowana trzecia karteczka, tym razem nakreślona ręką sprzedającej dzieło, czyli zmarłej już Ireny K. Była datowana na lipiec 1965 r.

„Otrzymałam od pani Janiny 4 tys. zł za obraz który sprzedałam malarza Maksymiliana Gierymskiego (pejzaż)”.

Tu pada kwota wyższa od podanej przez babcię Janinę, ale raczej można wierzyć Irenie K., bo wzmiankę nakreśliła tuż po transakcji, a nie jak kupująca prawie pół wieku później.

Joanna z ojcem spekulowali, że babcia Janina chciała pomóc finansowo sąsiadce, więc wysupłała ostatni grosz i kupiła od niej obraz. Skąd miała go Irena K.? Może od kogoś ze swojej rodziny, a może od osoby, która współpracowała z Niemcami w czasie wojny...

- Babcia Janina dbała o swoje imię i bała się oddać obraz za życia - tłumaczyła potem Joanna. Z tego powodu potomnym zostawiła kartkę o konieczności zwrotu dzieła do muzeum. Joanna wszystko odziedziczyła po babci i od tej pory Gierymski stał się jej zmartwieniem.

Dzieło ostatni raz było widziane publicznie w czasie wojny w gmachu Akademii Górniczo-Hutniczej.

Czytaj więcej i dowiedz się: 

  • w jakich okolicznościach zaginął obraz?
  • jaka była dzisiejsza wartość dzieła?
  • jak ostatecznie doszło do rozwiązania kwestii płótna?
Pozostało jeszcze 73% treści.

Jeżeli chcesz przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Prenumerata cyfrowa

    Czytaj ten i wszystkie artykuły w ramach prenumeraty już od 8,90 zł miesięcznie.

    już od
    8,90
    /miesiąc
Aktywujesz kod bez rejestracji

Odblokowujesz dostęp jednorazowo, tylko na tej przeglądarce. Jeżeli chcesz w przyszłości wrócić do tego artykułu, skorzystaj z opcji aktywacji kodu z rejestracją - zarejestruj się.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i czytaj bez rejestracji" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

odzyskaj hasło

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zaloguj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Aby móc przetwarzać Twoje dane osobowe w postaci adresu e-mail dla celów przedstawiania informacji handlowych na temat naszych towarów lub usług za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, prosimy Cię o wyrażenie poniżej wskazanych zgód.

Pamiętaj, w każdej chwili możesz cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Cofnięcie zgody nie wpłynie jednak na zgodność z prawem przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych przed wycofaniem zgody. Szczegóły dotyczące zgody, w tym jej wycofania, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności oraz w swoim profilu.

Administratorem Twoich danych osobowych jest spółka Polska Press Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Domaniewska 45, 02-672 Warszawa. Szczegółowe zasady przetwarzania danych osobowych przez Polska Press oraz uprawnienia użytkowników Serwisu Polskatimes z tym związane zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez nas w szczególności w celu wykonania umowy (usługa świadczona drogą elektroniczną), w celach marketingowych w zakresie udzielonych zgód, jak też w innych celach marketingowych na podstawie naszego uzasadnionego interesu. Podanie przez Ciebie danych osobowych jest dobrowolne. Przysługuje Ci prawo do żądania od nas dostępu do swoich danych osobowych, prawo do ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych a także prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych. Więcej na temat Twoich uprawnień oraz celów przetwarzania danych przeczytasz w naszej Polityce Prywatności.

* Jeżeli klikniesz „Zaznacz wszystkie poniższe zgody” automatycznie zaznaczasz wszystkie zgody. Możesz też zaznaczyć lub odznaczyć każdą ze zgód z osobna.

** Zgoda wymagana.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zarejestruj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Artur Drożdżak

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

ekstramagazyn.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.